Optocht 26 september 2010

Een parade van internationale reuzen en plaatselijke folklore

Volgorde deelnemers optocht

De optocht telt liefst veertig onderdelen. De volgorde van de deelnemers staat hieronder. Daar kunnen nog kleine wijzigingen in plaatsvinden. Alle reuzen worden vergezeld door groepen begeleiders. De reuzen worden afgewisseld door muziek- en folkloristische groepen uit Oisterwijk, Moergestel en Heukelom. Het geheel biedt een uniek en kleurrijk schouwspel. Informatie over alle groepen staat in deze Reuzenkrant.

Levende folklore in optocht
Levende folklore in optocht
Dorpsomroeper
Dorpsomroeper
  1. Hein de Roeper, Nederlands kampioen dorpsomroepen, Oisterwijk.
  2. Muziekvereniging Prinses Juliana, Moergestel
  3. Reus Lucius Ferenius Metcius, Heerlen
  4. De reuzen van Oisterwijk, Moergestel en Heukelom: Peer Paorel, Gèèselse Emelindis en Heukelomse Mie. Met muziekgroep FC NOTT, Oisterwijk.
  5. Guy van den Driessche, dorpsomroeper
  6. De reuzen van de Vlaamse gemeente Beveren: Diederik, Aldegonde, Sefken de Puitenslager, Cisken de Schipper, Roste Brigand, ’t Melkboerinneke, Lodde de Garnalenleurster, Regina van Melsele, Judocus de Turfsteker, Birken Blok.
  7. Andre Pauwels, dorpsomroeper
  8. Reus Vaantjesboer, Halle, Vlaanderen.
  9. Peter Vader, dorpsomroeper.
  10. De reuzen van Bergen op Zoom: Jan Metten Lippen, Trui van den Toren en hun kinderreuzen Toontje en Marieke.
  11. Gilde St.-Joris en St.-Sebastiaan, Berkel-Enschot
  12. Reus Hildewaris, Hilvarenbeek.
  13. Muziekgroep de Böllekes, Oisterwijk
  14. Gerard Vercauteren, dorpsomroeper
  15. Reus Hendrik van Wassenaer, Gruitrode, Vlaanderen
  16. Willem de Smit, dorpsomroeper
  17. Muziekgroep De Elckerlyc Speellieden, Oisterwijk
  18. De reuzen van het Vlaamse stadje Nieuwpoort: Goliath, Griete, Puuptje en Rosalinde.
  19. Muzikant (draaiorgel) Christ Kardol, Oisterwijk
  20. De reuzen van Tilburg, Udenhout en Berkel-Enschot: Fraans Krèùk, D’n Udenhoutse broeder en St.-Willibrordus/St.-Cecilia. Met muzikekgroep.
  21. Lydia van de Ruit, dorpsomroepster
  22. De reuzen van Wingene, Vlaanderen: Dulle Griet, Pieter Bruegel en Fientje Kaplote
  23. Muziekgroep Heukeloms Hèrmenieke, Heukelom.
  24. Reus De Kluizenaar van de Bolderberg, Zolder, Vlaanderen
  25. Peer Witzel, dorpsomroeper
  26. Reus Jacobus van Steenvoorde, Steenvoorde, Frankrijk. Met harmonie St.-Cecilia uit Nieuwkerke, België.
  27. Muziekgroep De Bèlleblaozers, Oisterwijk
  28. De reuzen van Cantin, Frankrijk: Gayantin en Flore.
  29. Gilde St.-Joris, Gilde St.-Sebastiaan en St.-Barbara en Gilde st.-Catharina uit Moergestel presenteren zich als een groep.
  30. De reuzen van Boxtel en Liempde: Jas de Keistamper en Hanne Mi de Moor. Met muziek- en dansgroep.
  31. Sibe van der Meulen, dorpsomroeper
  32. Reus Greate Pier, Wûnseradiel, Friesland
  33. Gilde St.-Sebastiaan, Oisterwijk
  34. Reus Sjtuf (St.-christoffel), Roermond. Met muziekgroep.
  35. Reus Gigantius, Maastricht.
  36. Showband Taxandria, Oisterwijk
  37. Brandweervereniging Oisterwijk
  38. Muziekgroep Mirletonfanfare de Klomp, Moergestel
  39. Marco van Avermaete, dorpsomroeper
  40. De reuzen van Mancor de la Vall, Mallorca: Llúcia en Joan. Verder lopen mee een muziekgroep en een kindergroep van Mallorca.

Op de kiosk speelt Het Oisterwijks Orkest
Door de Dorpsstraat en over De Lind trekt percussiegroep Samoeba, Moergestel


Joan de houthakker en Llúcia die heel mooi kan borduren

De reuzen van Mancor de la Vall

In de optocht op zondagmiddag 26 september in Oisterwijk lopen twee reuzen mee uit het dorp Mancor de la Vall op Mallorca. De mannelijke reus heet Joan, de reuzin is Llúcia gedoopt. Hij stelt een houthakker voor, zij is aan het borduren. De twee reuzen zijn vijf jaar oud.

Mallorca telt tussen de 52 en de 54 reuzen. Stuk voor stuk zijn ze fraai afgewerkt. Met name de koppen maken indruk. Dorpsgenoot Manel Alba heeft ze gebouwd. Ook de koppen zijn van zijn hand. Het was voor de eerste keer dat hij zoiets heeft gedaan.

De reuzen van Mallorca passen in de reuzentraditie van Catalonië, de landstreek waar Barcelona de hoofdstad van is. In dit cultuurgebied bestaan ongeveer tweeduizend reuzen. In Barcelona bestaan zelfs een paar ateliers die louter reuzen bouwen. Je bestelt daar een reus zoals in Brabant een carnavalskostuum. Dat een inwoner van Mancor de la Vall zelf de reuzen bouwde mag in deze context bijzonder worden genoemd.

Frappant is dat de fundamenten onder de reuzencultuur in zowel Catalonië als in Brabant precies hetzelfde zijn. De namen van reuzen verwijzen altijd naar een plaatselijke persoon. Hetzelfde geldt voor wat door de reuzen wordt uitgebeeld. Vroeger kwamen de mannen als houthakker aan de kost. Ze hakten het hout in de bossen in de bergen. Van het hout werd houtskool gemaakt. De houthakker heet Joan naar de patroonheilige van Mancor de la Vall. Als de mannen in de bossen waren, hadden de vrouwen alleen de zorg voor het gezin en huis en haard. In hun vrije tijd borduurden ze. Deze traditie is vastgelegd in reuzin Llúcia.

Net als de reuzen van Oisterwijk, Moergestel en Heukelom worden Joan en Llúcia gedragen. De constructie is een stuk lichter dan de Oisterwijkse reuzen. De dansen zijn dan ook een stuk lichtvoetiger dan die met hun soortgenoten uit Oisterwijk, Moergestel en Heukelom. De reuzen hebben circa twaalf begeleiders. Ze meten 3,5 meter. Joan en Llúcia dansen op de muziek van een muziekgroep die ook mee naar Oisterwijk komt.

Dorpsomroeper
De reuzen van Mancor de la Vall dansen tijdens een reuzenfeest op Mallorca. Links Llúcia, rechts Joan.
De dragers dragen een folkloristisch kostuum, grijze pofbroeken en een gele buikband. Links de vaste muziekgroep.


Reuzen van Mancor de la Vall brengen een eigen muziekgroep mee

Met de muziek mee van ‘Xeremers, Tamborinres i Flabioles’

Het FC NOTT van de reuzen van Mancor de la Vall heet Xermers,Tamboriners i Flabioles. In het Nederlands vertaald heet de muziekgroep die de reuzen tijdens hun dans begeleid ‘Doedelzakken, Trommels en Fluiten’. Dat zijn de meest gebruikte instrumenten waarvan de veertien muzikanten zich bedienen. De groep komt in zijn geheel mee naar Oisterwijk.

FC NOTT is de muziekgroep van de reuzen van Oisterwijk, Moergestel en Heukelom. Vandaar de vergelijking met Xermers, Tamboriners i Flabioles. Toen de Oisterwijkse reuzen eind vorig jaar op Mallorca waren, was FC NOTT uiteraard ook van de partij. De inwoners waren zeer gecharmeerd van FC NOTT: de aankleding, de manier van optreden en de muziek. Zoiets hadden ze daar nog nooit gezien of gehoord.

De Oisterwijkse groep werd gewaardeerd als een typische uiting van Noord-Brabantse volkscultuur. En dat is het ook omdat FC NOTT behoort tot de cultuur van de straatorkestjes. Daarvan zijn er honderden in het zuiden des lands. Ze zijn vooral actief in verband met carnaval. FC NOTT is echter zeer nadrukkelijk betrokken geraakt bij de reuzen. De muziekgroep met aanhang heeft zich ontpopt tot de trekker van de reuzencultuur in Oisterwijk. De organisatie van de reuzenoptocht bijvoorbeeld is voor een groot deel in handen van FC NOTT-ers.

Xermers, Tamboriners i Flabioles is uit hetzelfde hout gesneden als de Oisterwijkers. Zonder hen is de reuzengroep naakt en kaal. Vergeleken met de robuuste feestmuziek van FC NOTT is de muziek van de Spaanse groep lichtvoetig, soms zelfs ijl. Tegelijk is de muziek melodieus en zeer dansbaar. De groepsleden laten merken dat ze er zin in hebben. Dit plezier werkt aanstekelijk op de toeschouwers.

Dorpsomroeper
Een sfeervolle foto van een aantal leden van Xermers, Tamboriners i Flabioles.
De foto is gemaakt in de bergen boven het dorp Mancor de la Vall.